Neerslagtekort: wat het is en wat het betekent voor je tuin

Door de redactie van Weer in de tuinBijgewerkt op 13-11-20265 minuten lezen

Het neerslagtekort is het getal waarmee het KNMI droogte bijhoudt. Het zegt hoeveel water er meer is verdampt dan er uit de lucht viel. Voor je tuin is het een nuttige graadmeter, zolang je weet wat het wel en niet vertelt.

Het korte antwoord

Het neerslagtekort is de verdamping min de neerslag, dag na dag bij elkaar opgeteld vanaf een vaste startdatum. Meestal is dat 1 april, het begin van het groeiseizoen. Een tekort van 100 mm betekent dat er sinds die datum 100 liter water per vierkante meter meer is verdampt dan er viel.

Hoe het KNMI rekent

Het KNMI houdt elke dag twee dingen bij: hoeveel regen er viel en hoeveel water er verdampt. Voor dat laatste gebruikt het de referentiegewasverdamping, een rekenwaarde voor een kort grasveld dat genoeg water heeft. Het verschil wordt elke dag opgeteld. Valt er meer regen dan er verdampt, dan neemt het tekort weer af. Onder nul zakt het niet: dan staat het gewoon op 0.

Het landelijke cijfer is een gemiddelde van 13 meetstations, van Groningen tot Westdorpe in Zeeuws-Vlaanderen. Van oudsher volgt het KNMI het tekort van 1 april tot en met 30 september. Sinds 2026 houdt het ook een tekort over het hele kalenderjaar bij, vanaf 1 januari.

Waarom het in voorjaar en zomer oploopt

In de winter verdampt er weinig. Regen blijft dan in de bodem en het grondwater achter. Vanaf april trekken zon en warmte harder aan het water in je tuin, en verdampt er gemiddeld meer dan er valt. Een tekort in de zomer is dus normaal. De vraag is alleen hoe groot het wordt.

Hoe hard dat kan gaan, liet 2026 zien. Het landelijk gemiddelde tekort liep half augustus op tot 306 mm, ongeveer tweeënhalf keer zo veel als in een doorsnee jaar. Alleen 1976 was nog droger. Tussen de stations zat een groot verschil: 205 mm in Groningen tegenover 416 mm in Kerkwerve op Schouwen-Duiveland.

Wat zegt het neerslagtekort over jouw tuin?

Het landelijke cijfer vertelt veel over het land als geheel en over het grondwater op de lange termijn. Over je gazon van vandaag zegt het minder. Daar zijn drie redenen voor:

Buien zijn lokaal: een onweersbui kan in jouw straat 20 mm brengen terwijl het tien kilometer verderop droog blijft.
Je grond telt mee: zandgrond houdt minder water vast dan klei of veen. Op zand zie je droogte dus eerder.
Planten kijken niet terug tot april: voor een gazon of een border telt vooral hoe de laatste week of twee verliep.

Daarom rekent Weer in de tuin met een kortere termijn. We kijken naar de vochtbalans van de afgelopen 7 dagen in jouw gemeente. Dat is hetzelfde principe als het neerslagtekort, regen min verdamping, maar dan lokaal en recent.

Moet je sproeien bij een neerslagtekort?

Een groot tekort betekent niet dat je elke dag de slang moet pakken. Een bruikbare vuistregel: is er in een week ongeveer 15 mm meer verdampt dan er viel, op zandgrond al bij 10 mm, en komt er geen regen van betekenis aan? Geef dan in een keer 10 tot 20 mm. Dat is 10 tot 20 liter per vierkante meter. Liever een keer flink dan elke avond een beetje, zodat de wortels de diepte in groeien. Hoe en wanneer je dat het best doet, lees je in wanneer moet je de tuin sproeien.

Een geel gazon in een droge zomer is meestal niet dood. Gras gaat bij droogte in rust en loopt na een paar flinke buien weer uit. Wil je water sparen, geef het dan eerst aan wat je dit jaar hebt geplant of gezaaid, aan potten en bakken en aan de moestuin.

Hoe Weer in de tuin dit bepaalt

Wij tellen per gemeente de regen en de verdamping van de afgelopen 7 dagen bij elkaar op en kijken naar de verwachte regen voor de komende 48 uur. Is het tekort groot genoeg en blijft het droog, dan krijg je een sproeiadvies met de hoeveelheid in millimeters. Valt er binnen 48 uur naar verwachting 5 mm of meer, dan laten we de lucht het werk doen.